e-mail
Komunikacja między osobnikami

Badania nad komunikacją os prowadzono głównie na klecankach. Podczas ich obserwacji zwrócono uwagę na drgania ciała wykonywane przez samice na komórkach gniazda. Próbowano je przyrównać do orientacyjnych tańców pszczół w ulu. Obserwacjami objęto ponad 80 koloni Polistes fuscatus w trzech różnych stadiach rozwojowych: przed pojawieniem się pierwszych robotnic, zaraz po ich pojawieniu się oraz w pełni rozwiniętych gniazdach (Savoyard i in. 1998). Zachowania takie okazały się szeroko rozpowszechnione wśród klecanek. Stwierdzono je także u innych rodzajów osowatych jak Belonogaster, Mischocyttarus, Dolichovespula, Vespa i Ropalidia.

U P. fuscatus i P. metricus, na których prowadzono te obserwacje, zanotowano 3 wyraźnie odmienne zachowania związane z tymi drganiami.


  1. Pierwsze z nich zwane są wibracjami podłużnymi lub bębnieniem czułkami: królowa ustawia głowę w kierunku otwartej komórki zawierającej larwę i gwałtownie uderza czułkami w krawędź komórki. Czasem całe ciało osy porusza się w linii prostej do przodu i do tyłu w rytm tego uderzania. Wydaje się, że ten rytm oscylacji związany jest z komunikacją osobników dorosłych i larw,

  2. Drugi typ drgań to machania brzuszne: królowa macha odwłokiem z boku na bok naprzeciwko komórki. Częstotliwość tych ruchów jest różna (średnio 2-7 drgań/s). Także to zachowanie zostało zaliczone do komunikacji między osobnikiem dorosłym a larwą,

  3. Trzeci rodzaj drgań do drgania boczne. Są one najgwałtowniejsze i najgłośniejsze spośród wszystkich trzech. Posługując się superszybkimi kamerami udało się zarejestrować i sporządzić rysunek takiego pojedynczego dragnia (poniżej).



rysunek: (Savoyard i in. 1998)
Drgania boczne królowej Polistes fuscatus,
   a)  pozycja wyjściowa,
   b)  wymach odwłokiem w lewo,
   c)  wymach odwłokiem w prawo,
   d)  powrót do pozycji wyjściowej.
Zwróć uwagę, na asymetrię tych ruchów względem ciała osy.

Ruchy te wykonuje również królowa. Macha gwałtownie odwłokiem na boki na przeciwległej stronie gniazda wydając przy tym donośne dźwięki. Wykonując je, w przeciwieństwie do poprzednich przypadków nie chodzi po gnieździe ale stoi w miejscu. Wysunięto hipotezę, że drgania te służą komunikacji między osobnikami dorosłymi w interakcjach hierarchicznych. Są one jednak stosunkowo najmniej zbadane i konieczne są dalsze obserwacje w celu potwierdzenia tej hipotezy.

© 2005 - Free Templates By Zymic.com - Content by Vespidarium